Prostat iltihabı (prostatit), mesanenin hemen altında yer alan prostat bezinin iltihaplanması ve şişmesidir. Prostat büyümesi ve prostat kanserinin aksine her yaşta, özellikle genç ve orta yaşlı erkeklerde görülebilir. Bazı türleri bakterilere bağlıdır ve antibiyotikle tedavi edilir; en sık görülen türünde ise belirgin bir enfeksiyon bulunmaz.
Prostatit Türleri
| Tür | Özellikleri |
|---|---|
| Akut bakteriyel prostatit | Bakterilerin neden olduğu, ani başlayan ve ağır seyredebilen enfeksiyondur. Ateş ve titreme görülebilir; hızla tedavi edilmelidir. |
| Kronik bakteriyel prostatit | Aylarca süren ya da tekrarlayan, daha hafif seyirli bakteriyel enfeksiyondur. Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarına yol açabilir. |
| Kronik prostatit / kronik pelvik ağrı sendromu | En sık görülen türdür. En az 3 aydır süren kasık, makat ve genital bölge ağrısıyla seyreder; çoğunlukla bakteri saptanmaz. |
| Belirtisiz iltihabi prostatit | Şikâyet yoktur; başka bir nedenle yapılan tetkikte rastlantısal olarak saptanır ve genellikle tedavi gerektirmez. |
Prostat İltihabı Belirtileri
- İdrar yaparken yanma ya da ağrı
- Sık idrara çıkma, ani idrar sıkışması, gece idrara kalkma
- İdrar akımında zayıflama, idrara başlamakta zorlanma
- Kasık, alt karın, makat, testis ya da penis bölgesinde ağrı
- Boşalma sırasında ya da sonrasında ağrı
- Akut bakteriyel prostatitte ek olarak yüksek ateş, titreme, halsizlik ve bazen hiç idrar yapamama
Ateş ve titremeyle birlikte idrar yaparken yanma ya da idrar yapamama varsa vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun.
Risk Faktörleri
- Daha önce prostatit geçirmiş olmak
- Mesane ya da idrar kanalı enfeksiyonları
- İdrar sondası kullanımı ya da yakın zamanda yapılmış prostat biyopsisi
- Pelvik bölgede travma
- Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar
- Kronik pelvik ağrıda stres ve pelvik taban kaslarında gerginlik
Tanı Nasıl Konulur?
Tanı şikâyetlerin sorgulanması ve muayeneyle başlar. İdrar tahlili ve idrar kültürü enfeksiyonu araştırmak için yapılır; kronik prostatitte masaj öncesi ve sonrası alınan idrar örneklerinin karşılaştırılması gerekebilir. Prostatit kandaki PSA değerini geçici olarak yükseltebilir, bu nedenle tedaviden sonra kontrol edilmesi önerilir. Gerektiğinde ultrason ve idrar akım hızı ölçümü de yapılır. Akut bakteriyel prostatitte prostat masajı yapılmaz.
Prostat İltihabı Tedavisi
Akut Bakteriyel Prostatit
Antibiyotik tedavisi genellikle 2–4 hafta sürer. Ateşi yüksek, idrar yapamayan ya da genel durumu bozuk hastaların hastanede damar yoluyla tedavi edilmesi gerekebilir. Ağrı kesiciler ve bol sıvı alımı tedaviye destek olur. Nadiren prostatta apse gelişirse boşaltılması gerekebilir.
Kronik Bakteriyel Prostatit
Prostat dokusuna iyi geçen antibiyotiklerle genellikle 4–6 hafta süren bir tedavi uygulanır. Enfeksiyon tekrarlarsa tedavi yinelenebilir ya da daha uzun süreli düşük doz tedavi planlanabilir. İdrar şikâyetleri için alfa bloker grubu ilaçlar eklenebilir.
Kronik Prostatit / Kronik Pelvik Ağrı Sendromu
Bu türde tek bir tedavi herkese yarar sağlamaz; tedavi hastanın şikâyetlerine göre birden fazla yöntemin birlikte kullanılmasıyla planlanır:
- İdrar yolunu rahatlatan alfa bloker ilaçlar
- Ağrı kesiciler; gerektiğinde sinir kaynaklı ağrıya yönelik ilaçlar
- Daha önce antibiyotik almamış ve şikâyetleri yeni başlamış seçilmiş hastalarda kısa süreli antibiyotik denemesi
- Pelvik taban fizyoterapisi ve gevşeme egzersizleri
- Stres yönetimi ve gerektiğinde psikolojik destek
Evde Uygulanabilecek Destekleyici Öneriler
- Ilık oturma banyoları
- Bol su içmek; alkol, kafein, acılı ve baharatlı yiyecekleri azaltmak
- Uzun süre sert zeminde oturmaktan kaçınmak, gerekirse simit şeklinde minder kullanmak
- Şikâyetler geçene kadar bisiklet ve at binmeye ara vermek
- Kabızlığı önlemek
Bitkisel ürünlerin prostatitte yararlı olduğuna dair yeterli bilimsel kanıt yoktur. Kullanmayı düşündüğünüz ürünleri hekiminizle paylaşın.
Olası Komplikasyonlar
- Bakterilerin kana karışması (sepsis); acil tedavi gerektirir
- Prostat apsesi
- Testis üstündeki kanalın iltihabı (epididimit)
- Kronik prostatitte meni değerlerinde değişiklikler
Sık Sorulan Sorular
Prostat iltihabı prostat kanserine yol açar mı?
Prostatitin prostat kanserine yol açtığını gösteren doğrudan bir kanıt yoktur. Ancak prostatit PSA’yı geçici olarak yükseltebileceği için PSA değerlendirmesi tedaviden sonra yapılmalıdır.
Prostatit bulaşıcı mıdır?
Prostatit genellikle bulaşıcı bir hastalık olarak kabul edilmez. Ancak bazı durumlarda cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar prostatı etkileyebilir; hekiminiz gerekli görürse eşinizin de değerlendirilmesini önerebilir.
Prostatit kısırlık yapar mı?
Kronik prostatit bazı hastalarda meni değerlerini etkileyebilir. Çocuk sahibi olmayı planlıyorsanız bu konuyu hekiminizle konuşmanız önerilir.
Prof. Dr. Murat Binbay’ın sitesindeki prostat iltihabı tedavisi sayfasını da inceleyebilirsiniz. Diğer prostat hastalıkları için prostat hastalıkları ve tedavi yöntemleri yazımıza bakabilirsiniz.
