“Prostat ameliyatı” aslında tek bir ameliyat değildir. Ameliyatın nasıl yapılacağı, ameliyatın hangi hastalık için yapıldığına bağlıdır. İyi huylu prostat büyümesinde yalnızca idrar kanalını tıkayan iç kısım çıkarılır, prostatın dış kapsülü yerinde kalır. Prostat kanserinde ise prostatın tamamı çevresindeki meni keseleriyle birlikte çıkarılır; bu ameliyata radikal prostatektomi denir.
| İyi huylu prostat büyümesi ameliyatı | Prostat kanseri ameliyatı (radikal prostatektomi) | |
|---|---|---|
| Amaç | İdrar yolundaki tıkanıklığı gidermek | Kanserli dokuyu tamamen çıkarmak |
| Çıkarılan doku | Prostatın idrar kanalını tıkayan iç kısmı | Prostatın tamamı ve meni keseleri; gerekirse lenf bezleri |
| Başlıca yöntemler | TURP, HoLEP/ThuLEP, lazer buharlaştırma; çok büyük prostatta karından ameliyat | Robotik, laparoskopik veya açık radikal prostatektomi |
| Kesi | Kanaldan yapılan yöntemlerde kesi yoktur | Robotik ve laparoskopikte küçük kesiler, açıkta karın alt bölgesinde kesi |
| Anestezi | Çoğunlukla belden aşağısı uyuşturularak (spinal) ya da genel anestezi | Genel anestezi |
| İdrar sondası | Genellikle 1–3 gün | Genellikle 1 hafta civarında |
İyi Huylu Prostat Büyümesinde Ameliyat Nasıl Yapılır?
Kanaldan (Endoskopik) Ameliyatlar
En sık uygulanan yöntemlerdir. Ciltte kesi yapılmaz; ince bir kamera sistemiyle idrar kanalından girilerek prostata ulaşılır:
- TURP: Tıkayan prostat dokusu elektrik enerjisi verilen bir telle parça parça kesilerek çıkarılır. Monopolar ya da plazmakinetik (bipolar) enerjiyle yapılabilir.
- Lazer enükleasyon (HoLEP, ThuLEP, ThuFLEP): Büyümüş doku, lazerle kapsülden ayrılarak bütün hâlinde mesaneye itilir ve özel bir aletle parçalanarak dışarı alınır. Büyük prostatlarda da uygulanabilir.
- Lazer buharlaştırma (GreenLight, diod lazer): Prostat dokusu lazer enerjisiyle buharlaştırılır.
Ameliyat sonunda idrar kanalından mesaneye bir sonda yerleştirilir. Sonda, idrar berraklaştıktan sonra genellikle birkaç gün içinde çıkarılır.
Karından Yapılan Ameliyatlar
Çok büyük prostatlarda ya da prostatla birlikte büyük mesane taşı veya mesane cebi (divertikül) gibi bir sorunun da düzeltilmesi gerektiğinde tercih edilir. Prostatın büyümüş iç kısmı karın alt bölgesinden çıkarılır. Bu işlem açık, laparoskopik ya da robotik yöntemle yapılabilir.
Minimal İnvaziv Yöntemler
Seçilmiş hastalarda Rezum (su buharı), prostatik üretral lift ya da prostat arter embolizasyonu gibi daha sınırlı girişimler uygulanabilir. Tüm seçenekler için iyi huylu prostat büyümesi rehberimize bakabilirsiniz.
Prostat Kanseri Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Radikal prostatektomide prostatın tamamı ve meni keseleri çıkarılır. Hastalığın risk grubuna göre leğen kemiği içindeki lenf bezleri de alınabilir. Prostat çıkarıldıktan sonra mesane, idrar kanalına yeniden dikilerek birleştirilir ve bu bölge iyileşene kadar idrar sondası takılı kalır.
- Robotik cerrahi: Karın bölgesindeki küçük kesilerden yerleştirilen robotik kollar ve üç boyutlu kamera ile yapılır. Tek port (SP) robotik sistemlerde ameliyat tek bir kesiden yapılır.
- Laparoskopik cerrahi: Küçük kesilerden yerleştirilen kamera ve aletlerle yapılır.
- Açık cerrahi: Göbek altından yapılan kesiyle uygulanır.
Uygun hastalarda sertleşmeyi sağlayan sinirlerin korunması (sinir koruyucu teknik) hedeflenir; bunun mümkün olup olmadığı tümörün yerine ve yaygınlığına göre belirlenir. Yöntemlerin karşılaştırması için prostat kanseri ameliyatları yazımıza bakabilirsiniz.
Ameliyat Öncesi Hazırlık
Ameliyattan önce kan ve idrar tahlilleri, EKG ve anestezi değerlendirmesi yapılır. İdrarda enfeksiyon varsa önce tedavi edilir. Kan sulandırıcı ilaçların ne zaman kesileceğine hekiminiz karar verir; bu ilaçları kendi kararınızla bırakmayın. Ayrıntılı kontrol listesi için prostat ameliyatı öncesi hazırlık yazımızı okuyabilirsiniz.
Ameliyat Sonrası Süreç
Kanaldan yapılan ameliyatlardan sonra hastalar genellikle 1–2 gün içinde taburcu olur. Radikal prostatektomide hastanede kalış yönteme göre birkaç gün sürebilir ve sonda genellikle bir hafta civarında kalır. İlk haftalarda ağır kaldırmamak, bol su içmek ve kabızlığı önlemek önerilir.
- Prostat ameliyatı sonrası sonda bakımı
- Prostat ameliyatı sonrası dikkat edilmesi gerekenler
- Radikal prostatektomi sonrası iyileşme takvimi
Prostat Ameliyatının Olası Riskleri
Her ameliyatta olduğu gibi prostat ameliyatlarında da bazı riskler vardır. Bu risklerin sıklığı ameliyatın türüne, yönteme ve hastanın durumuna göre değişir:
- Kanama ve idrarda bir süre kan görülmesi
- İdrar yolu enfeksiyonu
- İdrar kaçırma: Çoğunlukla geçicidir; radikal prostatektomiden sonra idrar kontrolünün toparlanması daha uzun sürebilir
- Geriye boşalma: Büyüme ameliyatlarından sonra menin mesaneye gitmesi sık görülür
- Sertleşme sorunu: Radikal prostatektomide daha belirgin bir risktir
- İdrar kanalında ya da mesane çıkışında darlık
- İyi huylu büyüme ameliyatlarından yıllar sonra prostatın yeniden büyümesi
Ayrıntılar için prostat ameliyatından sonra görülebilecek komplikasyonlar yazımıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Prostat ameliyatı kaç saat sürer?
Süre; yönteme, prostatın büyüklüğüne ve ameliyatın kapsamına göre değişir. Kanaldan yapılan ameliyatlar çoğunlukla 1–2 saat, radikal prostatektomi ise genellikle 2–4 saat sürer.
Prostat ameliyatında genel anestezi mi uygulanır?
Kanaldan yapılan büyüme ameliyatlarında çoğunlukla belden aşağısı uyuşturulur (spinal anestezi); genel anestezi de tercih edilebilir. Robotik, laparoskopik ve açık ameliyatlar genel anestezi altında yapılır.
Prostat ameliyatı olacağımı nasıl anlarım?
Ameliyat kararı şikâyetlerinize, muayene ve tetkik sonuçlarınıza göre hekiminizle birlikte verilir. Hangi durumlarda ameliyatın gündeme geldiğini prostat ameliyatı için doğru zaman yazımızda bulabilirsiniz.

